ხარება ყოვლადწმიდისა ღმრთისმშობელისა

25 მარტი ძვ.სტ./7 აპრილი ახ.სტ.

ტროპარი:

დღეს ცხოვრებისა ჩუენისა თავი არს და საუკუნითგან დაფარულისა მის საიდუმლოსა გამოცხადება, რამეთუ ძე ღმრთისა ძედ ქალწულის იწოდების და გაბრიელ ახარებს მადლსა მას, რომელსა ჩვენცა ხმამაღლად უღაღადებთ: გიხაროდენ მიმადლებულო, უფალი შენთანა.

კონდაკი:

ზესთა მბრძოლისა ჩემისათვის და მოღვაწისა უძლეველისა, ვითარცა შენ მიერ ხსნილნი განსაცდელთაგან, სამადლობელსა შევსწირავთ ღმრთისმშობელო ქალწულო შენდა მომართ მონანი შენნი, არამედ ვითარცა გაქუს ძლიერება უბრძოლველი, ყოველთაგან ვნებათა განმათავისუფლენ ჩუენ, რაჲთა გიგალობდეთ შენ კურთხეულო, გიხაროდენ სძალოო უსძლოო.

რით და რისთვის მიიღო ქალწულმა მარიამმა ეგოდენი მადლი ღვთისა, რომ იქნა აღრჩეული მთელი კაცობრივისა ნათესავისაგან, მსახურებად ღვთის განხორციელებისა? მართალია, იგი იყო შემკული ყოვლითა სათნოებითა, რა ზომადაც შეიძლება კაცის ბუნებისათვის, ასე რომ, ვიდრემდის ახარებდა მას მთავარანგელოზი, იგი კიდეც იყო ჭეშმარიტი ტაძარი ღვთისა. გარნა ყოველთა მისთა ნიჭთა და მადლთა და სათნოებათა შორის, უდიდესი და უსანატრელესი იყო მისი სიმდაბლე და სიმშვიდე. ამ უკანასკნელის სათნოებისათვის მიჰხედა მას ღმერთმა, ვითარცა თვითონ სულის წმიდის შეგონებით აღიარებს: „რამეთუ მოჰხედა სიმდაბლესა ზედა მხევლისა თვისისასა“

როგორ ცხოვრებას ატარებდა იგი (ღვთისმშობელი)? მშვიდსა, დაფარულსა, თავმდაბალსა. სამკაულნი, ძვირფასნი ტანსაცმელნი უყვარდა მას თუ არა? სრულიად არა! წმიდანი მამანი მოგვითხრობენ ჩვენ, რომელ ყოვლად წმიდის ღვთისმშობელისაგან დარჩა ერთი მისი საკუთარი სარტყელი, იგი იყო უბრალო, იეფი და მისი ხელით ნაქსოვი. უყვარდა მას თუ არა უქმად ჯდომა, ჭორი და განკიცხვა? სრულიად არა! იგი ანუ ლოცულობდა, ანუ ქსოვდა მატყლსა, ანუ სხვა ხელსაქმეს აკეთებდა. კვართი ძისა მისისა, იესო ქრისტესი, რომლისა გაყოფა დაეზარათ და წილი ჰყარეს მას ზედა მისთა ჯვარის მცმელთა, იყო მისი დედის ხელით ნაქსოვი. აღარ ვიტყვი მისსა სიწმიდესა, უმანკოებასა, ღვთაებრივსა ხასიათსა და ღვთის-მოყვარეობასა. ესე ყოველი საკმაოდ ვიცით და გვასმიეს ჩვენ ყოველთა. აჰა სახე და მაგალითი, თუ როგორ უნდა იქცეოდეს ყოველი ქალი!

აცხოვნე, უფალო, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი ილია მეორე, განუსვენე წმიდათა თანა, სადა-იგი არა არს ჭირი, არცა მწუხარებაჲ, არა ურვა, არცა სულთქუმა, არამედ სიხარული და ცხორებაჲ იგი დაუსრულებელი.

ჭეშმარიტად, არავის – არც მამას, არც დედას, არც მეგობარს, არც სხვა ვინმეს არ ვუყვარვართ ისე, როგორც ჩვენს შემოქმედ ღმერთს. ეს განსაკუთრებით თვალსაჩინოა როგორც მისი ყოველდღიური წყალობით, ასევე – განწესებებით. თუკი მიმითითებ სნეულებებზე, მწუხარებებზე და სხვა ცხოვრებისეულ უბედურებებზე, მაშინ დაფიქრდი, რამდენჯერ შეურაცხყოფ შენ მას ყოველდღიურად, – და აღარ გაგიკვირდება, უფრო დიდი უბედურებებიც რომ დაგატყდეს თავს; პირიქით, შენ გაგიკვირდება და გაოცდები მაშინ, როცა რაიმე სიკეთით ტკბობა მოგიწევს. ახლა ჩვენ მხოლოდ თავს დატეხილ უბედურებებს მივჩერებივართ, მაგრამ არ ვუფიქრდებით იმ შეურაცხყოფებს, რომლებითაც ყოველდღიურად შეურაცხვყოფთ ღმერთს. ამიტომაც ვმწუხარებთ. არადა გულდასმით რომ დავფიქრებულიყავით იმ ცოდვებზე, რომლებსაც მხოლოდ ერთი დღის განმავლობაში ჩავდივართ, ცხადად დავინახავდით, რა მძიმე სასჯელის ღირსნი ვართ. არაფერს ვიტყვი იმ ცოდვებზე, რომლებიც ყოველ ჩვენგანს ადრე ჩაუდენია, მხოლოდ დღეს ჩადენილ ცოდვებს ვახსენებ. მართალია ჩემთვის უცნობია, თუ რა შესცოდა თითოეულმა თქვენგანმა, მაგრამ ცოდვები იმდენად ბევრია, რომ მიუხედავად ყველას სრულად არცოდნისა, შესაძლებელია ბევრ მათგანზე მითითება. მაგალითად, რომელ თქვენგანს არ ეზარებოდა ლოცვა? ვინ არ ზვაობდა? ვინ არ მაჩვენებლობდა? ვინ არ უთხრა ძმას შეურაცხმყოფელი სიტყვა? ვინ არ დაუშვა უკეთური სურვილი? ვინ არ შეხედა ურცხვად? ვინ არ გაიხსენა მტერი მშფოთვარე სულით და არ აღივსო გული ზვაობით? თუკი ჩვენ ტაძარში ყოფნის დროსაც კი მცირე დროში ამდენ ცოდვაში შევიქენით დამნაშავენი, როგორნიღა ვიქნებით აქედან გასულნი?

ჩვენი სიკვდილის ჟამიც მოიწევა, მოვა იგი და ვერსად გავექცევით. ოჰ, ნეტავ ამასოფლისა და ჰაერის მთავარმა, რომელიც მაშინ უნდა შეგვხვდეს, ჩვენში მხოლოდ უმნიშვნელო ცოდვები ჰპოვოს და ვერ შეძლოს ჩვენი სამართლიანი მხილება.

როდესაც კაცის სული სხეულიდან გამოდის, მაშინ დიდი საიდუმლო აღესრულება. თუკი იგი ცოდვასაა დამონებული, მაშინ მასთან მიიჭრებიან დემონები, დაცემული ანგელოზები, ბნელი ძალები და მიიტაცებენ სულს თავის სამფლობელოში. ეს უცნაურად არ უნდა მივიჩნიოთ და არ უნდა გაგვაკვირვოს. თუკი ადამიანი, ვიდრე ამქვეყნად ცხოვრობდა, ეშმაკებს ემსახურებოდა და მათ მონად იქცა, მით უმეტეს, როცა ტოვებს ამ ქვეყანას, მათ ტყვეობაში ექცევა. ასევე, პირიქით, უმჯობესი მდგომარეობის მიმართებით უნდა გულისხმავყოთ: უფლის წმიდა მონებთან ახლაც (იგულისხმება სიცოცხლეში – მთარგმ.) ანგელოზები დგანან, მათ წმიდა სულები იფარავენ და გარს ევლებიან. ხოლო მას შემდეგ, რაც სხეულს დატოვებენ, ანგელოზები მიიქვამენ მათ სულებს, თავის სამყოფელში წაიყვანენ, სიწმიდის ქვეყანაში, და უფლის წინაშე წარადგენენ.

ყურადღებით ვიყოთ საკუთარი თავის მიმართ, – და სხვების განკითხვას აღარ დავიწყებთ; რადგან ჩვენში ბევრი რამეა ისეთი, რისთვისაც სხვებს განვიკითხავთ.

რატომ განვიკითხავთ ჩვენს ახლობლებს? იმიტომ, რომ საკუთარი თავის შეცნობას არ ვცდილობთ. ვინც თავის შეცნობით არის დაკავებული, მას არ სცალია სხვებს რაიმე შეამჩნიოს.

სინამდვილეში განკითხვის ცოდვა ნაყოფია უწყალო, ღვარძლიანი გულისა, რომელიც სიამოვნებას პოულობს მოყვასის დამცირებაში, მისი სახელის გაშავებაში, მისი პატივის დათრგუნვაში.

ყველა იმ უბედურებათაგან, რაც ადამიანთა შორისაა, მხოლოდ ცოდვაა ნამდვილი უბედურება, და არა ის, რომ ღატაკი ხარ, სნეული ხარ, გაწყენინეს, გაგინეს, დაგამცირეს, და არც სიკვდილია უბედურება, ეს თითქოსდა ყველაზე უარესი უბედურებათა შორის. ეს უბედურებები ბრძენთათვის მხოლოდ სახელითაა ასეთი და არა სინამდვილეში. ღმერთი განარისხო და ჰქმნა  რაიმე ისეთი, რაც მას არ ესათნოება, – აი ნამდვილი უბედურება.

ყოვლადძლიერი ღმერთი შეეწევა მათ, ვისაც საკუთარი ნებით სურს წინ აღუდგეს ეშმაკს, და აძლევს მათ ბოროტების ძლევის ძალას. ხოლო მათ, ვისაც არ სურს შეეწინააღმდეგოს და შეებრძოლოს ეშმაკს, ღმერთი არ აიძულებს, რომ არ დაარღვიოს თავის ხატად შექმნილი ჩვენი გონიერი ბუნების თავისუფალი ნება და არ დაგვაქვეითოს პირუტყვის ხარისხში.

ჰოი უსაზღვრო ძალა სიყვარულისა! არც ცაში და არც მიწაზე არაფერია სიყვარულზე უფრო ძვირფასი. ის თავია სათნოებათა. სიყვარული – ყველა სიკეთის მიზეზია, სიყვარული – სათნოებების მარილია, სიყვარული – სჯულის აღსასრულია. მან გარდამოიყვანა ზეციდან ჩვენთან ძე ღვთისა. სიყვარულით მოგვევლინა ყველა სიკეთე: შემუსვრილია სიკვდილი, დატყვევებულია ჯოჯოხეთი, აღმოწოდებულია ადამი. სიყვარულითაა შეკრებილი ერთი სამწყსო ანგელოზთაგან და კაცთაგან. სიყვარულითაა განღებული სამოთხის კარნი და აღთქმულია ჩვენთვის ცათა სასუფეველი. მან განაბრძნო მეთევზენი, მან განამტკიცა მოწამენი, მან გარდასცვალა უდაბნონი მონასტრებად, ფსალმუნთგალობით აღავსო მთანი და ქვაბულნი, მამებს და დედებს ვიწრო გზით სვლა ასწავლა. ჰოი ნეტარი სიყვარული, ყველა სიკეთის მომნიჭებელი.

„აჰა ესერა ვდგა კარსა ზედა და ვჰრეკ. უკუეთუ ვინ ისმინოს ხმისა ჩემისაჲ და განაღოს კარი, და შევიდე მის თანა და ვჭამო მის თანა სერი, და მან – ჩემ თანა“ (გამოცხ. 3,20). აი, თვითონ ღმერთს სურს, რომ მოვიდეს ჩვენთან და გამოგვიცხადოს თავი! ის ყოველ ჩვენგანთან დგას კარსა ზედა და სურს, რომ თვითეულ ჩვენგანს გამოეცხადოს, მაგრამ მცირედთ ესმით მისი კარზე რეკვა! იმიტომ, რომ ყოველი ჩვენგანის სმენა დახშულია ცოდვიანი სურვილებითა და ამასოფლის სიყვარულით.

სხეულისთვის არაფერია უფრო საზიანო, ვიდრე ნაყროვანება, ისე არაფერი ანგრევს, ამძიმებს და ღუპავს მას, როგორც საკვების უზომოდ მიღება.

თუკი გსურს იყო ტაძარი ღვთისა, მაშ შესწირე ღმერთს განუწყვეტელი მსხვერპლი – განუწყვეტელი ლოცვა.

ნუ შეჩერდები შენს გზაზე, როდესაც იხილავ, რომ ბოროტნი განსვენებით ცხოვრობენ და გული ნუ დაგეფლითება, კეთილთა ქანცგაწყვეტილობას რომ იხილავ. ეს ცხოვრების თამაშია, შენ კი მხოლოდ აღსასრულს უმზირე.

ჯადოქრობა ძალადაკარგულია მათ წინააღმდეგ, ვინც სათნოებით ცხოვრობს. ღვთის შეწევნით გაძლიერებულნი ყოველგვარ მზაკვრობას სძლევენ.

თუკი თქვენ მკითხავებს დაუჯერებთ, არ იქნებით ღვთის წყალობის ღირსნი, ამით საკუთარ თავს უამრავ უბედურებას განუმზადებთ.

„რამეთუ დაუტევა ერი თვისი, სახლი იაკობისი, რამეთუ აღივსო, ვითარცა დასაბამსა, სოფელი მათი მისნობითა ვითარცა-იგი უცხო-თესლთაჲ“ (ეს. 2,6).

ყველაზე მძიმე სასჯელი ღვთისგან მიტოვებაა... რა დანაშაულთათვის კარგავს მავანი ღვთის შეწევნას, ამას შემდეგი სიტყვები გვიჩვენებს: „რამეთუ აღივსო, ვითარცა დასაბამსა, სოფელი მათი მისნობითა ვითარცა-იგი უცხო-თესლთაჲ“.  ხედავ, როგორი ბოროტებაა მისნობა (მკითხაობა, ჯადოქრობა)! მის მიმდევრებს ღვთის შეწევნის გარეშე ტოვებს… და დიდად სახელოვანი ადამიანები, ზეციდან მსაჯულს რომ მოელიან, გულგრილად ვარდებიან ამ დამღუპველ ბიწიერებაში. მაგრამ ისმინე: განგდებულია ხალხი, რომელიც ამას მისცემია. ჯერ კიდევ ძველად, მოსეს სჯულით, შელოცვები, მკითხაობები, ჯადოქრობა, ფრინველებით მისნობა განგდებულ იქნა, როგორც დემონთა გამონაგონი. ნათქვამია: „ნუცა იზმნით და ნუცა ქათმითა იმისნით“ (ლევიტ. 19,26); „ხოლო წარმართნი ესე, რომელნი შენ დაიმკვიდრნე, ჰავის ზმნათა და მისნობათა აღრეულ იყვნეს, ხოლო შენ არა ეგრე გამცნო უფალმან ღმერთმან შენმან“ (2 სჯულ. 18,14).

გადარჩენა და უბედურებისგან თავის დაღწევა ყველანაირი გზით კი არ უნდა ვეძებოთ, არამედ ღვთის მიერ. ამას ვამბობ მათ გასაგონად, ვინც სნეულების დროს შელოცვებს და სხვა გრძნეულებებს მიმართავს ავადმყოფობის შესამსუბუქებლად. ეს ნიშნავს, ეძებო არა გადარჩენა, არამედ დაღუპვა, რადგან ჭეშმარიტი გადარჩენა ის არის, რასაც ღმერთი გვიბოძებს.

ერთმა გლეხმა გვიამბო: ჩემსა და ჩემს მეზობელს შორის მტრობა აღმოცენდა ეკალივით, ერთმანეთს თვალებში ვერ ვუყურებდით. ზამთრის ერთ ღამეს ჩემი პატარა ბიჭი სახარებას მიკითხავდა ხმამაღლა და როდესაც წაიკითხა მაცხოვრის სიტყვები: „აკურთხევდით მწყევართა თქუენთა“ (მათ. 5,44), მე დავუყვირე ბავშვს: საკმარისია! მთელი ღამე ვერ დავიძინე, გამუდმებით ვფიქრობდი, როგორ აღმესრულებინა ღვთის ეს მცნება. როგორ გავუკეთო სიკეთე ჩემს მეზობელს? ერთხელაც მეზობელი სახლიდან ხმამაღალი ტირილი შემომესმა. გამოვიკითხე და შევიტყვე, რომ საგადასახადო ხელისუფლებამ გასაყიდად წაიყვანა ჩემი მეზობლის მთელი საქონელი ვალის სანაცვლოდ. ელვასავით მეკვეთა აზრი: აი, ღმერთმა მოგცა საშუალება მეზობლისთვის სიკეთის გასაკეთებლად! გავიქეცი სასამართლოში, გადავიხადე გადასახადები ადამიანისთვის, რომელსაც ქვეყნად ყველაზე მეტად მე ვძულდი, და მისი საქონელი უკან დავუბრუნე. როდესაც მან ამის შესახებ შეიტყო, დიდხანს დადიოდა ჩაფიქრებული თავისი სახლის გარშემო. რომ ჩამობნელდა, დამიძახა, სახელით მომმართა. მე ღობესთან მივედი. ვკითხე: რისთვის დამიძახე? მან პასუხად ქვითინი დაიწყო, ძალა არ შესწევდა სიტყვის სათქმელად, ტიროდა და ტიროდა. მას შემდეგ ჩვენ იმაზე მეტი სიყვარულით ვცხოვრობთ, ვიდრე ღვიძლ ძმებს აქვთ.

(წმ. ნიკოლოზ სერბი)

ეს სამსჯავრო იქნება ერთადერთი, საბოლოო და საშინელი, და უფრო სამართლიანი, ვიდრე საშინელი, ან, უკეთ რომ ვთქვათ, იმიტომაცაა საშინელი, რომ სამართლიანია. მაშინ დაიდგმება საყდრები, ძველი დღეთა (დან. 7,9) დაჯდება, წიგნები გადაიშლება, ცეცხლოვანი მდინარე დაიწყებს დენას, თვალთა წინაშე წარმოდგებიან განმზადებული ნათელი და ბნელი: „და გამოვიდოდიან კეთილის მოქმედნი აღდგომასა ცხორებისასა“, რომელიც აწ დაფარულია ქრისტეში, ხოლო ბოლოს მასთან ერთად გაცხადდება, „ხოლო ბოროტის მოქმედნი აღდგომასა სასჯელისასა“ (იოან. 5,29), რომლებიც, ურწმუნონი, უკვე განსაჯა განმსჯელმა სიტყვამ (იოან. 12,48). და პირველნი დაიმკვიდრებენ გამოუთქმელ ნათელს და წმიდა სამების ჭვრეტას... ხოლო მეორეთა ხვედრი, სხვა ყველაფერთან ერთად, იქნება ტანჯვა, ან, უკეთ რომ ვთქვათ, ყველაზე უწინ, განგდება ღვთისგან და სირცხვილი, რასაც დასასრული არ ექნება.

აი, რას მიაღწია ეშმაკმა. მან დედამიწა აქცია ლაბირინთად, რომელშიც ჩვენ ერთმანეთის გაგება არ შეგვიძლია... ჩვენ იქამდე მივედით, რომ ჩვენს დროში დედამიწა ერთ ფსიქიატრიულ საავადმყოფოდ ვაქციეთ! და ჩვენ არც კი გვესმის, რაშია საქმე. ყველანი გაოცებულები ვართ: „რა დაგვემართა, საით მივდივართ, რატომ მიდიან ჩვენი შვილები, რატომ წავიდნენ საკუთარი სახლებიდან და დაეხეტებიან უმიზნოდ, რატომ მიატოვეს ცხოვრება, რატომ მიატოვეს სწავლა? რატომ ხდება ეს?“ ეშმაკმა მოახერხა საკუთარი თავის დაფარვა და ადამიანებისთვის შთაგონება, რომ სხვა სახელები გამოეყენებინათ. როდესაც ადამიანი იტანჯება, ექიმები, ფსიქოლოგები ხშირად ამბობენ: „ახ, შენ ნევროზი გაქვს! ახ, შენ სტრესი გაქვს!“  – და ამის მსგავსი. ისინი არ თანხმდებიან იმაზე, რომ ეშმაკი ანვითარებს ადამიანში ეგოიზმს...

მოვა დრო და ადამიანები ჭკუაზე შეიშლებიან. როდესაც ისეთ ვინმეს ნახავენ, ვინც საერთო სნეულებით არ იქნება დაავადებული, დაუპირისპირდებიან და ეტყვიან: „შენ შეშლილი ხარ, რადგან ჩვენნაირი არ ხარ“.

თუკი უფალმა ვირი აალაპარაკა და მოგვის მიერ სულიერი კურთხევა მიანიჭა [ებრაელებს]; თუკი, ამგვარად, ვირის უსიტყველი ბაგეებით და ბალაამის უწმინდური ენით უფალი უმადური იუდეველებისთვის მოქმედებდა, მით უმეტეს თქვენთვის, თუკი მადლიერნი იქნებით, ის ყველაფერს აღასრულებს, რაც საჭიროა, და სული წმიდას გარდამოავლენს, – თუნდაც რომ მღვდლები უკიდურესად ბიწიერნი იყვნენ.

თუკი ადამიანი საკუთარ თავზე მუშაობას არ დაიწყებს, მაშინ ეშმაკი მას სხვა სამუშაოს გამოუძებნის – სხვების ნაკლოვანებების მოძიებას.

სულო ჩემო! რაც უნდა სიმართლე გქონდეს, თუ ძმისგან შეურაცხყოფა და წყენა არ მოითმინე, არა გაქვს ნაწილი იესოსთანა და სახარების მადლისაგან შორს დარჩები.

სიახლეები

12 იანვარი 2025

ცოდვები:წმ. მამები სიძვის აზრებთან ბრძოლისშესახებ

4 დეკემბერი 2025

საცდურები: წმ. მამები მსახიობობისა და სანახაობების შესახებ

3 დეკემბერი 2025

ქართულ და უცხო ენებზე ახალი თარგმნილი წიგნების გასაცნობად შეგიძლიათ ეწვიოთ ძალაანთხევის წმ. ბასილი დიდის სახელობის მონასტრის ოფიციალურ ვებგვერდს sbgmonastery.com

16 მაისი 2025

მოღვაწეობა: წიგნი წმიდისა მამისა დოროთესი

8 იანვარი 2025

ცხოვრება: წმიდა მამები სიძულვილის შესახებ

25 დეკემბერი 2024

პატერიკები: წმინდა ნიკოლოზ სერბი – ამბავი სიძულვილის ძლევისა

15 აპრილი 2024

ცხოვრება: წმინდა პაისი მთაწმინდელი – სწავლებები

18 ნოემბერი 2023

ისტორია: რატომ გაუქმდა გლადიატორთა ბრძოლები

2 ნოემბერი 2023

საცდურები: წმ. მამები ასტროლოგიის შესახებ

24 ივლისი 2023

მოღვაწეობა: წმიდა მამათა სწავლებების კრებული (ნაწ. 2)

8 დეკემბერი 2022

ცოდვები: წმ. მამები ავსიტყვაობისა და ბილწსიტყვაობის შესახებ

18 ივნისი 2022

განმარტება: წმ. იოანე ოქროპირი – თარგმანებაჲ იოანეს სახარებისაჲ

15 აპრილი 2022

მოღვაწეობა: არქიმანდრიტი ეფრემ ფილოთეველი (არიზონელი) – სწავლებები

10 აპრილი, 2021

მოღვაწეობა: წმ. იოანე სინელი – კლემაქსი, რომელ არს კიბე (წმ. ეფთვიმე მთაწმიდელის თარგმნილი, შესწორებული გამოცემა)